W 2025 roku wejdą w życie nowe regulacje, które znacząco wpłyną na funkcjonowanie sklepów detalicznych. Zmiany obejmują m.in. wprowadzenie systemu kaucyjnego, zaostrzenie przepisów dotyczących recyklingu oraz nowe wymagania dotyczące oznaczania cen. Właściciele firm powinni już teraz podjąć działania, by w niedalekiej przyszłości dostosować się do nowych unijnych regulacji. Poniżej przedstawiamy szczegółowy przegląd nadchodzących zmian.
System kaucyjny
System kaucyjny to mechanizm, który ma na celu zwiększenie efektywności recyklingu opakowań szklanych, plastikowych i metalowych. Choć system kaucyjny miał obowiązywać w Polsce od początku bieżącego roku, jego start został przesunięty na 1 października 2025 r. Co istotne, opakowania produktów mogących stanowić zagrożenie sanitarne (takich jak mleko i produkty mleczne) zostaną objęte ustawą dopiero od 1 stycznia 2026 r. Nowe terminy mają umożliwić przedsiębiorcom i samorządom lepsze przygotowanie się do zmian przepisów. Przedsiębiorcy będą musieli umieścić na opakowaniach napojów informację, że są one objęte systemem kaucyjnym wraz z wysokością kaucji. Nowa ustawa dotyczy konkretnych rodzajów opakowań: butelek PET o pojemności do 3 litrów, puszek metalowych do 1 litra oraz butelek szklanych wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Zgodnie z rozporządzeniem, minimalna kaucja za butelkę plastikową wyniesie 0,50 zł, za szklaną – 0,30 zł, a za puszkę aluminiową – 0,20 zł. W praktyce oznacza to konieczność dostosowania systemów sprzedaży – kasy fiskalne będą musiały uwzględniać doliczanie i zwrot kaucji. Dla sklepów o powierzchni sprzedaży przekraczającej 200 m² obowiązkowe stanie się utworzenie punktów zbiórki do zwrotu opakowań. W przypadku mniejszych punktów handlowych dopuszcza się ręczny system przyjmowania zwrotów, co jednak wymagać będzie odpowiedniej organizacji przestrzeni magazynowej na gromadzone opakowania. Istotnym aspektem dla użytkowników końcowych jest ustawowa gwarancja, że do zwrotu opakowania nie będzie konieczne okazywanie dowodu zakupu.
Zaostrzone przepisy recyklingowe
Reforma systemu gospodarki odpadami wprowadza zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), która znacząco zwiększa obowiązki przedsiębiorców. Od stycznia 2025 wszystkie podmioty wprowadzające produkty w opakowaniach będą musiały pokrywać pełne koszty zbiórki, transportu i przetworzenia odpadów. W praktyce oznacza to konieczność zawarcia umów z organizacjami odzysku oraz regularnego składania szczegółowych sprawozdań do bazy BDO. Nowe przepisy wprowadzają też wymóg minimalnej zawartości surowców wtórnych w nowych opakowaniach – dla tworzyw sztucznych będzie to 25%, a dla szkła – 30%. Dodatkowo, od 2025 roku obowiązywać będzie zakaz stosowania niektórych rodzajów opakowań, w tym czarnego plastiku, który utrudnia proces sortowania.
Oznaczanie cen
Od kilku lat instytucje unijne walczą również z nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Główny kierunek zmian wyznaczyła obowiązująca od 2022 roku dyrektywa Omnibus. Wprowadziła ona nowe zasady informowania o obniżce ceny produktu – w takiej sytuacji przedsiębiorcy są zobowiązani do podania jednocześnie najniższej ceny tego produktu z ostatnich 30 dni.